Bada keinu bat pertsona askok konturatu gabe errepikatzen dutena: ahoa itxita irribarre egitea, edo eskua ezpainetara eramatea norbaitek argazki bat ateratzeko mugikorra ateratzen duen une berean. Ia beti azalpen bera dago atzean. Berez irribarre egitean hortzoi asko ikusten da, eta hortzen gaineko zerrenda arrosa horrek baldintzatu egiten du barre egiteko, jendaurrean hitz egiteko edo taldeko argazki batean posatzeko modua.
Irribarre gingibala deitzen zaio, eta kirurgia maxilofazialeko kontsulta estetiko ohikoenetako bat da. Lehen bisitara iristean ia inork ez dakiena da ez dela arazo bakar bat irtenbide bakar batekin. Irribarre gingibal baten atzean egon daitezke goiko ezpain laburregi bat, bertikalean gehiegi hazi den masailezur bat, hortzaren zati bat estaltzen duen hortzoi bat edo, besterik gabe, higatutako hortz batzuk. Eta kausa horietako bakoitza modu desberdinean zuzentzen da.
Orthofacial-en, Bilbon, hori da abiapuntua: hortzoia zergatik ikusten den ulertzea, tratamenduaz hitz egin aurretik. Izan ere, okerreko kausaren gainean okerreko teknika aplikatzea da paziente bat etsita itzultzeko arrazoirik ohikoena.
Zer da, zehazki, irribarre gingibala?
Irribarre gingibalaz hitz egiten dugu, modu naturalean irribarre egitean, goiko ebakortzen gainetik 3 milimetrotik gorako hortzoi zatia agerian geratzen denean. Kopuru horretatik behera normaltzat jotzen da, eta itxura onekotzat ere bai: hortza osorik eta hortzoi lerro fin bat erakusten dituen irribarrea gazte eta harmoniatsutzat hartzen da.
Hortik aurrera, pertzepzioa aldatu egiten da. Esposizioak 4 edo 5 milimetro gainditzen dituenean, solaskidearen begirada hortzetan geratu beharrean hortzoira joaten da. Ez da osasun arazo bat (irribarre gingibal batek ez du minik ematen eta ez du funtzioa kaltetzen), baina bai benetako deserosotasun estetiko bat, pertsona askok nerabezarotik arrastaka daramatena.
Komeni da ñabardura garrantzitsu bat gehitzea: irribarrea ez da argazki finko bat. Pertsona batzuek irribarre behartuan bakarrik erakusten dute hortzoia, argazkietakoan, eta beste batzuek hitz egitean ere bai. Alde horrek tratamendua baldintzatzen du, eta horregatik balorazio serio batek beti hartzen du barne irribarrea mugimenduan ikustea, ez irudi estatiko bat bakarrik.
Irribarre gingibalaren kausak
Jatorria identifikatzea da lanaren % 80. Hauek dira lau kausa nagusiak, eta ez da arraroa paziente berean bi batera agertzea.
1. Goiko ezpain laburra edo hiperaktiboa
Ezpaina anatomikoki laburra izan daiteke, atsedenean dagoela ere hortzak agerian uzteraino, edo luzera normalekoa izan baina muskulatura oso aktibo batekin, irribarre egitean gehiegi altxatzen duena. Bigarren kasu horretan goiko ezpainaren muskulu jasotzailearen hiperaktibitateaz hitz egiten dugu: ezpaina espero baino milimetro batzuk gehiago igotzen da eta hortzoia agerian uzten du. Kausa ohikoenetako bat da eta, zorionez, tratatzen errazenetakoa.
2. Masailezurraren gehiegizko hazkunde bertikala
Hemen arazoa ez dago ezpainean, ezta hortzoian ere, hezurrean baizik. Goiko masailezurra gehiegi hazi da norabide bertikalean, eta berekin behera eraman ditu hortzak eta hortzoia. Askotan honekin batera agertzen dira aurpegiaren beheko heren luzatua, ezpainak tentsiorik gabe ixteko zailtasuna eta, kasu askotan, ondo egokitzen ez den hozkada. Kausa eskeletikoa da eta, beraz, irtenbide eskeletikoa behar du.
3. Erupzio pasibo alteratua
Garapenean zehar, hortzoiak pixkanaka atzera egin behar du hortzaren koroa osoa agerian utzi arte. Prozesu hori osatzen ez denean, hortzoia esmaltearen zati bat estaltzen geratzen da. Emaitza itxura karratu eta laburreko hortzak dira, hortzoi gehiegi agerian dutela, nahiz eta ezpaina eta hezurra guztiz normalak izan.
4. Higatutako hortzak
Hortzak higaduragatik altuera galtzen badu, hortzaren eta hortzoiaren arteko proportzioa hautsi egiten da eta hortzoiak protagonismoa hartzen du. Hori maiz gertatzen zaie gauez hortzak estutzen edo karraskatzen dituzten pertsonei: gaueko bruxismoari eta bere tratamenduei buruz irakurtzea gomendatzen dizugu, kasu horietan estutzea lehenago kontrolatu gabe irribarrea zuzentzeak arazoa errepikatzera kondenatzen baitu emaitza.
Nola diagnostikatzen den
Irribarre gingibalaren balorazio oso bat ez da ahoari minutu batez begiratuta konpontzen. Kontsultan hortzoiaren esposizioa neurtzen dugu atsedenean, irribarre sozialean eta gehienezko irribarrean; goiko ezpainaren luzera eta altxatzean egiten duen ibilbidea baloratzen ditugu; hortzen proportzioak aztertzen ditugu; eta masailezurraren posizioa aztertzen dugu erradiografia bidez eta, beharrezkoa denean, 3Dko eskaner baten bidez.
Azterketa horrek erantzuten dio benetan axola duen galdera bakarrari: hortzoi soberakina ezpainetik dator, hezurretik, hortzoitik ala hortzetik? Orduan bakarrik du zentzua aukerak mahai gainean jartzeak.
Irribarre gingibalaren tratamenduak: inbaditzaile gutxienetik gehienera
Toxina botulinikoa
Kausa ezpain hiperaktibo bat denean, muskulu jasotzaileetan toxina botulinikoaren dosi txiki eta zehatz bat infiltratzeak gehiegizko ibilbide hori murrizten du eta agerian dagoen hortzoia gutxitzen. Kontsultako prozedura bat da, bajarik eta ebakirik gabea, eta emaitza egun gutxitan ikusten da. Muga argia du: lau eta sei hilabete artean irauten du eta errepikatu egin behar da. zimurren tratamendu mediko-estetikoetan erabiltzen dugun teknika familia bera da, baina hemen dosiaren zehaztasuna are kritikoagoa da: pasatzeak irribarre zurrun edo asimetriko bat esan nahi du asteetan zehar.
Ezpaina birkokatzeko kirurgia
Goiko ezpainaren igoera kirurgikoki mugatzean datza, bestibuluko mukosaren gainean jardunez. Esku-hartze anbulatorioa da, anestesia lokalarekin, eta ezpain jatorriko hortzoi soberakin arin edo moderatuetan dago adierazita. Irtenbide egonkorra eskaintzen du ondo aukeratutako pazienteetan, eta aukera logikoa da hilabete gutxiro infiltrazioen mende egon nahi ez duenarentzat.
Lip lift
Hortzoi soberakinaz gain urteen poderioz luzatu eta mehetu den goiko ezpain bat dagoenean, ezpaina kirurgikoki altxatzeak bi gauzak hobetzen ditu aldi berean: sudurraren eta ezpainaren arteko distantzia laburtzen du eta bolumen ikusgarria itzultzen dio ezpainaren zati gorriari. Ikus dezakezu zertan datzan zehazki lip lift edo ezpainen gaztetze kirurgikoaren teknika, irribarre gingibalen kasu guztiak ez baitira hautagai.
Koroa luzatzea
Arazoa erupzio pasibo alteratu bat bada, irtenbidea hortzoiaren ingurunea birmoldatzea da (eta, batzuetan, azpiko hezurra ere bai), hortzaren koroa osoa agerian uzteko. Aldaketa berehalakoa eta oso eskertua da: hortzek proportzioak berreskuratzen dituzte eta irribarrea orekatu egiten da, ezpaina eta masailezurra ukitu gabe.
Kirurgia ortognatikoa
Jatorria masailezurraren gehiegizko hazkunde bertikala denean adierazitako tratamendua da. Goiko masailezurraren inpaktazioaren bidez hezurra altuera egokian birkokatzen da, eta horrek aldi berean zuzentzen ditu hortzoiaren esposizioa, aurpegiaren proportzioak eta, maiz, hozkada. Gaur egun modu digitalean planifikatzen da eta duela bi hamarkada baino askoz teknika leunagoekin: hemen azaltzen dugu nola funtzionatzen duen kirurgia ortognatiko gutxi inbaditzaileak eta zer ekartzen duen 3Dko plangintza horrek. Aukerarik handinahiena da, baina baita arazoa errotik konpontzeko gai den bakarra ere, kausa hezurrezkoa denean.
Eta nire kasuan kausa bat baino gehiago badago?
Maiz gertatzen da, eta hor jokatzen da, hain zuzen, emaitza on baten eta txar baten arteko aldea. Paziente batek ezpain apur bat hiperaktiboa izan dezake eta, gainera, hortz laburrak erupzio pasibo alteratuagatik. Bietako bat bakarrik tratatzeak lana erdizka uzten du. Kasu horietan teknikak konbinatzen ditugu, eta askotan tratamendua ortodontzistarekin koordinatzen dugu, hortzen posizioak azken emaitza lagun dezan.
Ohar zintzo bat: mesfidatu aztertu ere egin gabe irtenbide bera eskaintzen dizunaz. Irribarre gingibala sintoma bat da, ez diagnostiko bat.
Errekuperazioa eta emaitzak
Kontsultako tratamenduek, toxina botulinikoak esaterako, ez dute inolako bajarik eskatzen. Ezpaina birkokatzeak eta koroa luzatzeak hantura arineko egun batzuk eta ohiko analgesiarekin kontrola daitezkeen molestiak dakartzate, eta astebete baino gutxiagoan itzultzen da bizitza normalera. Kirurgia ortognatikoa beste maila bat da: kirofanoa eta asteetako prozesu bat dakartza, erabaki aurretik ezagutzea komeni dena, eta xehetasunez azaltzen duguna kirurgia ortognatikoaren errekuperazioa pausoz pauso azaltzen duen gure gidan.
Egonkortasunari dagokionez, aukera kirurgikoek emaitza iraunkorrak eskaintzen dituzte, eta infiltrazioek, berriz, mantentzea eskatzen dute. Bata ez da bestea baino hobea berez: kausaren, adinaren eta pertsona bakoitzak bere gain hartu nahi duenaren araberakoak dira.
Hurrengo pausoa
Urteak badaramatzazu ahoa erdi itxita irribarre egiten, merezi du behintzat jakitea zergatik ikusten zaizun hortzoia eta zer benetako aukera dituzun. Irribarre gingibal asko prozedura sinpleekin konpontzen dira, eta beste batzuek ikuspegi osoagoa behar dute, baina bi kasuetan erabakiak diagnostiko batetik atera behar du, ez gomendio generiko batetik.
Orthofacial-en aho eta masailezurreko zirujauak gara, Bilbon dugu kontsulta, eta irribarre bakoitza banaka baloratzen dugu, neurketarekin, aurpegi analisiarekin eta irudi azterketarekin. Eskatu zure balorazio hitzordua 944 744 432 telefonora deituta, WhatsApp bidez 648 689 897 zenbakira idatzita edo gure aurretiko hitzordurako formularioaren bidez. Azalduko dizugu zerk eragiten duen zure irribarre gingibala eta zer egin daitekeen, hasieratik agian behar ez duzun tratamendu bat hitzeman gabe.